Op zaterdag 3 mei vertellen Colin Bal, Adri Meerman en Hans Sakkers aan de hand van de graven en monumenten op de Noorderbegraafplaats over het verloop van de Tweede Wereldoorlog in Vlissingen. Daarnaast is er ook aandacht voor het herstellen van de graven en het belang van funerair erfgoed.
Simon Steenkiste als burger.
Een van die verhalen is bijvoorbeeld dat van Simon Cornelis Steenkiste. Simon is het eerste Zeeuwse slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog op de Noorderbegraafplaats. Als hofmeester zeemilicien (dienstplichtige bij de marine) kwam hij om aan boord van de Nederlandse mijnenveger Hr.Ms. Willem van Ewijck op 8 september 1939. Dit schip zonk na op een mijn te zijn gevaren die de bemanning zelf had gelegd. Vorig jaar vonden wij zijn graf dat inmiddels hersteld is. Daarnaast wordt hij sinds kort ook op de website van de Oorlogsgravenstichting vermeld.
Grafsteen van de familie Steenkiste.
Op zaterdag 3 mei starten de rondleidingen om 10.00, 12.00 en 14.00 uur. Het adres van de begraafplaats is President Rooseveltlaan 766, 4382 NB Vlissingen. Aanmelden is niet nodig.
De kist van Hofmeester der tweede klasse Simon Steenkiste. (Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 13810)
Van het paasweekend is goed gebruik gemaakt om het nodige groenonderhoud te plegen. In Vlissingen bij de Nederlandse G-kazemat en bij de Duitse bunkers bij Ritthem, Zoutelande en Vlissingen Oranjemolen hebben onze vrijwilligers overtollig groen verwijderd! Alles staat er weer netjes en goed zichtbaar bij!
Het Bunkermuseum Zoutelande opent zijn deuren dit jaar voor het eerst op 20 april.
Eerder meldden wij per abuis dat de eerste openstelling op 16 april zou plaatsvinden. Deze openstelling kan helaas niet door gaan. We zien u graag op zondag 20 april in Zoutelande!
Op Bunkerdag (zaterdag 24 mei) zijn op tientallen locaties in heel Nederland bunkers geopend voor het publiek. Met één ticket krijg je toegang tot alle bunkers. Stichting Bunkerbehoud doet ook mee. Een aantal van onze reguliere bunkers zijn geopend en we maken een bunker bij Lewedorp voor deze dag toegankelijk.
Houd de website in de gaten voor meer informatie en kijk ook op www.bunkerdag.nl voor het programmaboekje dat daar binnenkort verschijnt!
Bij de Duinweg in Zoutelande zijn meer resten van een betonnen versperring gevonden. In 2022 werd al een betonnen blok gevonden voor stalen I-profielen. Nu zijn in het verlengde richting het duin meer restanten van het blok gevonden, met daarnaast een groot aantal grote en kleinere betonnen piramides en een onbekend bouwwerk. De vondsten werden gedaan tijdens de werkzaamheden voor het vervangen van de duinovergang ’t Martgat. De bestaande hellingbaan wordt vervangen door een trap.
Het blok beton loopt schuin omhoog het duin op. De stalen I-profielen zijn al vlak na de oorlog verwijderd. De betonnen piramides zijn in twee maten gevonden. Ze dienden als verplaatsbare versperring om de weg af te sluiten en als vaste versperring op het duin. Deze bleken op elkaar gestapeld en in het duin begraven. De Gemeente Veere beslist wat er met de elementen gaat gebeuren.
Hoger op het duin is een meerhoekig betonnen bouwwerk gevonden met restanten van camouflageverf. Door de ligging konden we geen verder onderzoek verrichten en blijft de functie voor nu onbekend. Verder is een klein bakstenen civiel bouwwerk aangetroffen en drie palen van twee meter voor een prikkeldraadversperring.
Foto’s: Henk Adriaanse.
Het betonnen blok voor stalen I-profielen.
De versperring gaat het duin op ter hoogte van ’t Mort
Een flink stuk duin is afgegraven.
Daar kwam een bakstenen civiel bouwwerk tevoorschijn.
Het bekende paaltje voor prikkeldraadversperring.
De kleine versies van de betonnen piramides beschikken over een stalen ring om opgetild te worden.
Zo kan het ook!
Iets hoger op het duin werd een betonnen bouwwerk met onbekende functie gevonden.
De resten camouflageverf zijn nog goed zichtbaar.
De Gemeente Veere beslist wat er met de elementen gaat gebeuren.
Vandaag is het programma over 80 jaar Slag om de Schelde van start gegaan met een herdenking bij Uncle Beach. In het weekend van 1, 2 en 3 november zijn er meerdere activiteiten op Walcheren. Onze observatiebunker type 143 naast Uncle Beach bij de Oranjemolen in Vlissingen is deze dagen geopend van 10.00-17.00 uur.
Verder verzorgen wij op zaterdag 2 november mede unieke en eenmalige rondleidingen op de Noorderbegraafplaats van Vlissingen. Een tocht met deskundige gidsen (Adri Meerman, Johan den Hollander en Colin Bal) langs de graven van militaire en burgerslachtoffers van de Eerste en Tweede Wereldoorlog, De rondleiding duurt circa 1 uur.
U kunt zich bij de ingang van de begraafplaats melden aan de President Rooseveltlaan 766 in Vlissingen. De rondleidingen beginnen om 13.30 uur en 15.00 uur.
De Zonnetrein rijdt vanaf de Visserijkade en Uncle Beach naar de begraafplaats en terug.
Twee van onze vrijwilligers hebben deze week werkzaamheden uitgevoerd aan de bijzondere anti-tankkazemat onder de dijk bij Ritthem.
De dakrand is dichtgesmeerd omdat er nog steeds water lekte op het toegangshek. Ook is het pleintje voor de bunker hersteld zodat het geheel er weer netjes uit en veilig toegankelijk is voor bezoekers.
Stichting Oorlogsjaren in Vlissingen organiseert in het kader van de 80 jarige bevrijding op zondag 6 oktober een tweetal interessante lezingen. Een ervan wordt gegeven door onze voorzitter Cor Heijkoop.
Aanvang 15.00 uur, inloop vanaf 14.30 uur in de pakhuizen van het muZeeum Nieuwendijk 11 Vlissingen. Cor Heijkoop, gespecialiseerd in maritieme geschiedenis en de Tweede Wereldoorlog in Zeeland.
Aanstaande zaterdag 14 september openen wij op Open Monumentendag de deur van drie van onze locaties. Je bent welkom in Vlissingen, Park Toorenvliedt (Middelburg) en Abeele (nabij Middelburg).
Met de overhandiging van het boekje ‘Enigma: Tweede Wereldoorlog/Begin van een digitaal tijdperk’ op 4 september bij het Bunkermuseum Zoutelande, trapte Stichting Bunkerbehoud het herdenkingsjaar 80 jaar Slag om de Schelde af. Burgemeester van Veere Frederiek Schouwenaar en kinderburgemeester van die gemeente Max Huiszoon ontvingen het werk van auteur Hans Sakkers uit handen van diens kleindochter Fenna.
De leerlingen van groep 8 van basisschool ’t Paalhoofd uit Zoutelande waren de eersten die de bijbehorende thematentoonstelling in het Bunkermuseum bezochten. Maar niet voordat zij, net als 80 jaar geleden, een code moesten kraken om het slot van de bunker te openen.
De dag was niet zomaar gekozen aldus Sakkers, tevens vice-voorzitter van de Stichting Bunkerbehoud: “Het begin van de Slag om de Schelde was de geallieerde inname van Antwerpen op 4 september 1944.” Het duurde hierna nog twee maanden voordat de geallieerden Walcheren hadden veroverd op de Duitsers en Antwerpen via de Westerschelde bevoorraad kon worden. “Voor de Duitsers was de Enigma-coderingsmachine tijdens de slag van groot belang om versleutelde berichten mee te versturen”, aldus Sakkers die naar aanleiding daarvan het boekje schreef.
Burgemeester van Veere Frederiek Schouwenaar en kinderburgemeester van die gemeente Max Huiszoon openen binnen in de bunker de tijdelijke tentoonstelling van zendapparatuur.
Aangrijpend verhaal
“Wij willen met de jeugd terug gaan naar het ontstaan van een digitale wereld. De basis is de Duitse codeermachine Enigma. Een briljant apparaat dat doorging als niet te kraken”, vervolgt Sakkers. “Volgens de Britse wiskundige Alan Turing kon de Enigma alleen worden gekraakt door een nog geavanceerdere machine, wat in 1944 lukte met een computer ter grootte van een klaslokaal. Deze technologische doorbraak was van groot belang voor het verloop van de oorlog en markeerde tegelijkertijd het begin van het digitale tijdperk”, weet Sakkers. Zeker voor jongeren in de huidige tijd zijn computers en smartphones niet meer weg te denken. Ook het levenslot van Turing na de oorlog is aangrijpend en zet aan tot denken hoe we met elkaar moeten omgaan.
Dan de Bruijn gaf de schoolkinderen van ’t Paalhoofd de nodige tips en uitleg over de Enigma en de zendapparatuur.
Nog meer activiteiten
Dan de Bruijn, voorzitter van de radiozendamateurvereniging op Walcheren en onze vaste Enigma-expert, gaf de schoolkinderen van ’t Paalhoofd de nodige tips en uitleg over de Enigma en de zendapparatuur waarmee de Duitsers vanuit Hotel Britannia in Vlissingen hun berichten verstuurden. Later in het jaar volgen meer herdenkingactiviteiten vanuit de stichting, waaronder openstellingen van bunkers rondom de eerste dagen in november. Houd onze website in de gaten voor meer informatie.
Foto’s: Marc Machielse
Verbinding zoeken tussen gebeurtenissen van toen en nu om de jeugd te betrekken.
