Begin januari heeft de stichting Bunkerbehoud een aanvraag ingediend bij het Waterschap Zeeuwse Eilanden voor het ontgraven van twee bunkers in het duingebied van Zoutelande. Het Waterschap was direct positief en zegde enige weken later toe om de bunkers te ontgraven en het omliggende terrein aan te leggen.
Hier zal worden ingegaan op het ontgraven, de restauratie en de uiteindelijke inrichting en opening van de expositie. Maar nu eerst een korte uitleg over de expositie en een terugblik op de laatste negen maanden:

Voorgeschiedenis:
Al enige tijd was het bestuur van de in 1999 opgerichte St. Bunkerbehoud op zoek naar een aantal bruikbare bunkers voor een museum over de noodzaak, opbouw, afbraak en het hergebruik van de Atlantikwall; de laatste statische verdedigingslinie ter wereld. Al gauw werd onze aandacht getrokken door een tweetal bunkers in de duinen van Zoutelande. Beide objecten zijn toeristisch gelegen aan het wandelpad door de duinen en liggen vlak bij de boulevard.


Bunker van het type 502

De bunkers bestaan uit een personeelsonderkomen (type 502) voor het bomvrij onderbrengen van 20 militairen en een artillerie- waarnemingspost (type 143) met  pantserstalen observatiekoepel. Het personeelsonderkomen ligt aan de achterzijde van het duin ter hoogte van Hotel de Tien Torens en bezit nog alle pantserdeuren. De observatiepost bovenop het duin heeft een panoramisch uitzicht over het gehele eiland. Door de aanwezigheid van een aantal andere bunkers aan hetzelfde pad heeft het geheel ook nog eens de potentie om uit groeien tot een interessant museumcomplex. In de manschappenbunker willen wij één ruimte inrichten met originele apparatuur om de bezoeker een indruk te geven van het leven in een bunker. In de andere ruimte in de bunker zal een foto-expositie over de geschiedenis van de verdedigingslinie gerealiseerd worden. In de observatiebunker zal vooral aandacht worden besteed aan de geallieerde invasie op de Walcherse kust in november 1944. Hiervoor zullen in het manschappenverblijf van de bunker informatiepanelen worden aangebracht. In de commandoruimte zal het doel van de bunker in samenhang met de veldartillerie(batterijen) worden verduidelijkt. Laatstgenoemde ruimte en de koepel (type 463,1P01) zullen hiervoor weer in originele staat worden teruggebracht.


Artilleriewaarnemingsbunker van het type 143 in de herfst van 1997. We zien hier de observatiekoepel met zicht op het strand tussen Zoutelande en Dishoek.

Subsidiëring:
Voor het restaureren en inrichten van beide bunkers is veel geld nodig. Om deze reden hebben wij dan ook subsidieverzoeken bij de gemeente Veere en de provincie Zeeland ingediend. De gemeente is positief over de toeristische waarde van het project en heeft een aantrekkelijke subsidie toegekend. De provincie stelt echter dat het project geen 'regionale uitstraling' heeft. Door het ontbreken van de provinciale steun zal de restauratie aanzienlijk moeilijker worden. We reken er echter nog steeds op dat ook dit overheidsorgaan de waarde van het project, het eerste bunker- en oorlogsmuseum van Zeeland, inziet en het van harte zal ondersteunen. In de tussentijd zijn ook contacten gelegd met de Kust-VVV Walcheren en het Zeeuws bureau voor Toerisme. Deze contacten lijken veelbelovend, met name omdat wij gesteund door het Bureau voor Toerisme in het Interreg II-traject zullen worden ingeschoven. Dit is een Europees samenwerkingsverband, in ons geval de Euroregio Scheldemond, waarbij op het gebied van cultuur, recreatie, onderwijs en toerisme wordt samengewerkt tussen Zeeland en Oost- en West-Vlaanderen.

Uitvoering (eerste helft 2000):
De uitvoering werd in eerste instantie gepland voor de eerste helft van 2000. Echter, door de ligging van de bunkers in de duinen, bleek een aanlegvergunning van de gemeente Veere noodzakelijk. De aanvraag voor deze vergunning werd begin februari ingediend. Als onderdeel van een dergelijke vergunning is het noodzakelijk om naast het advies van de waterstaatsbeheerder (i.c. Waterschap) ook een natuurorganisatie te raadplegen. Stichting Duinbehoud werd benaderd en na onderling overleg werd besloten de uitvoering van het project te verplaatsen tot het najaar. Op deze wijze zou het mogelijk zijn de aanwezige vegetatie (waaronder boksdoorn en eikvaren) te sparen. De aanlegvergunning werd op 25 juli 2000 afgegeven.


Een foto uit de jaren 70.

Uitvoering: (tweede helft 2000)
Eind september, begin oktober zijn de bunkers ontgraven en is de omgeving aangelegd.