Het blok beton loopt schuin omhoog het duin op. De stalen I-profielen zijn al vlak na de oorlog verwijderd. De betonnen piramides zijn in twee maten gevonden. Ze dienden als verplaatsbare versperring om de weg af te sluiten en als vaste versperring op het duin. Deze bleken op elkaar gestapeld en in het duin begraven. De Gemeente Veere beslist wat er met de elementen gaat gebeuren.

Hoger op het duin is een meerhoekig betonnen bouwwerk gevonden met restanten van camouflageverf. Door de ligging konden we geen verder onderzoek verrichten en blijft de functie voor nu onbekend. Verder is een klein bakstenen civiel bouwwerk aangetroffen en drie palen van twee meter voor een prikkeldraadversperring.

Foto’s: Henk Adriaanse.

Alle geopende bunkers zijn toegankelijk van 10.00 tot 16.00 uur. De toegang is gratis maar een vrijwillige bijdrage wordt gewaardeerd!

Zaterdag 10 september:

Observatiebunker type 143, Oranjemolen Vlissingen

Op Open Monumentendag (zaterdag 10 september) is de observatiebunker type 143 bij de Oranjemolen in Vlissingen geopend. De bunker ligt naast Uncle Beach, de plek waar op 1 november 1944 Britse, Franse en Nederlandse commando’s aan land kwamen vanuit Breskens om de Duitsers te verdrijven. Historische grond dus! Vanuit de bunker konden Duitse waarnemers landmachtgeschut in het binnenland naar hun doel vlak voor en op het strand leiden.

Communicatiebunker type 618, Park Toorenvliedt Middelburg

De grote communicatiebunker type 618 in het Park Toorenvliedt in Middelburg was het zenuwcentrum voor de Duitse divisie die het eiland Walcheren bezette. Vanuit hier werden berichten naar Antwerpen en verder verzonden en kwamen radiosignalen binnen. De bunker met negen ruimtes is deels ingericht in oude staat, inclusief werkende veldtelefoon en andere radio-apparatuur. In het prachtige park liggen nog meer bunkers die onderdeel waren van het voormalige hoofdkwartier.

Anti-tankbunker Rammekens

Deze bijzonder anti-tankbunker ligt aan het eind van de lange anti-tankmuur die de oostkant van het Landfront bij het oude fort Rammekens afsloot. Een wandeling over de anti-tankmuur is ook aan te raden! De geschutsbunker werd in de jaren ’90 ontdekt onder de dijk en is bijzonder vanwege zijn ruim 20 cm dikke stalen dak in plaats van 2 meter beton. Zo kreeg de bunker een laag silhouet en was hij minder goed zichtbaar. Het Fort Rammekens is ook geopend en rond en op het fort liggen diverse Duitse bunkers.

Zondag 11 september:

Bunkermuseum Zoutelande

De twee museumbunkers van het Bunkermuseum in Zoutelande zijn onderdeel van het enige stukje Atlantikwall in Nederland waar daadwerkelijk is gevochten.
De personeelsbunker type 502 en de artillerie-observatiepost type 143 zijn beide geopend en vertellen de verhalen over het leven in de bunkers en de Operaties Infatuate I en II, de landingen op Walcheren vanuit het bevrijde zuiden.

De foto’s zijn vermoedelijk gemaakt in 1954, nadat de watersnoodramp een jaar eerder voor grote afkalving van de kust zorgde. Talloze bunkers gleden van het duin af en zorgde voor gevaarlijke situaties, zowel voor badgasten als de kustverdediging tegen het water. Bunkers konden onderspoeld raken en zo gaten in de zeewering creëren.

Afdelings-hoofdkwartier

Bijna alle bunkers in de eerste waterkerende zeewering verdwenen onder de slopershamer waaronder deze bijzondere bunker type 120a met een 40 ton zware 441P01 artillerie-observatiekoepel. De bunker was onderdeel van Stützpunkt Lohengrin, waarvan onze twee museumbunkers (type 143 en 502) ook deel uitmaakten. De 120a lag op de rand van het duin vlak ‘achter’ onze museumbunker 502. Het huidige wandelpad zou er langs zijn gelopen. Opvallend is de aanwezigheid van twee artillerie-observatiebunkers zo dicht bij elkaar. De gesloopte 120a was groter dan ‘onze’ 143 en diende waarschijnlijk als hoofdkwartier van een van de artillerie-afdelingen behorende bij de aanwezige infanterie-divisie. Vanuit de koepel had de commandant een overzicht van een groot deel van de westzijde van het eiland, en de monding van de Westerschelde. Soortgelijke bunkers waren gebouwd bij Westduin (Stp. Tannhäuser) en bij Domburg (Stp. Zoppot) maar ook die bouwwerken zijn gesloopt.

Een stuk afgebrand spoorstaaf is nog aanwezig. Deze is gesitueerd aan de zijkant en was het permanente gedeelte van de versperring. Wanneer de versperring gesloten moest worden, werden staven in de openingen in het weggedeelte gezet. Aan de onderzijde is extra ruimte in de uitsparing om voor extra verankering te zorgen wanneer de spoorstaven met beton werden vastgezet in het blok. Na de oorlog is het middengedeelte gesloopt, om plaats te maken voor een rioleringsbuis. Hierdoor is een mooie dwarsdoorsnede van de constructie te zien.

Het blok beton blijft onder het wegdek bestaan. De Walcherse Archeologische Dienst (WAD) heeft de versperring in kaart gebracht.

Foto’s: Lex Weijerman | 3d-illustratie: Marc Machielse.

In het blok konden ijzeren staven worden geplaatst tegen (gepantserde) voertuigen. De staven stonden in westelijke richting gericht, om voertuigen richting Stützpunkt Lohengrin (ons Bunkermuseum Zoutelande) tegen te houden.

Foto’s: Lex Weijerman.